Jakie kijki trekkingowe wybrać w góry? Praktyczny poradnik

Czy kijki trekkingowe naprawdę pomagają na szlaku

Dobrze używana para daje dodatkowy punkt podparcia, poprawia równowagę i pozwala część pracy przenieść z nóg na ręce. Najbardziej czuć to podczas długich zejść, marszu z ciężkim plecakiem i przejścia po błocie lub luźnych kamieniach. Zaleceń UIAA nie traktuję jako obietnicy, że kijki rozwiążą każdy problem, ale potwierdzają ich sens szczególnie przy większym obciążeniu organizmu.

Nie oznacza to jednak, że trzeba mieć kijki wbite w ziemię przez całą wycieczkę. Na wąskiej grani, łatwym odcinku skalnym albo miejscu wymagającym użycia rąk lepiej je złożyć i przypiąć do plecaka. Kijki zwiększają stabilność tylko wtedy, gdy można nimi swobodnie pracować. Używane bezmyślnie mogą ograniczać naturalną reakcję na potknięcie.

Do gór wybieram zawsze dwa kijki trekkingowe, a nie jeden. Para pozwala równomiernie obciążyć obie strony ciała i lepiej kontrolować zejście. Jeden kij może być przydatny awaryjnie lub na łatwej trasie, ale przy plecaku i większym nachyleniu szybko zaczyna brakować podparcia po drugiej stronie.

Jak dobrać długość do wzrostu i nachylenia terenu

Najprostszy test wykonuje się na płaskim podłożu. Po ustawieniu grotu na ziemi i chwyceniu rękojeści łokieć powinien być zgięty mniej więcej pod kątem prostym. Jako orientacyjny punkt można przyjąć wzrost pomnożony przez 0,66, ale proporcje ciała bywają różne, dlatego test z własną dłonią jest ważniejszy niż sam wzór.

Na podejściu skracam kijki zazwyczaj o 5-10 cm. Krótszy kij łatwiej postawić wyżej, dzięki czemu ręce nie unoszą się przesadnie i można utrzymać naturalny rytm. Przy zejściu wydłużam je o podobną wartość, ponieważ grot ląduje niżej i z przodu ciała.

Na trawersie nie zawsze trzeba zmieniać oba kijki tak samo. Przy stromym skosie jeden może być ustawiony odrobinę krócej, a drugi dłużej. To drobna korekta, ale często poprawia równowagę i wygodę nadgarstków bardziej niż siłowe dopasowywanie całej sylwetki do jednego ustawienia.

Teleskopowe czy składane kijki trekkingowe

Jeżeli mam wskazać najbardziej uniwersalny wariant, wybieram kijki teleskopowe z regulacją długości. Dwa albo trzy segmenty rozsuwają się wzdłuż osi, a zewnętrzna dźwignia pozwala szybko zmienić ustawienie nawet w rękawiczkach. Taki system jest szczególnie wygodny na trasie, na której podejście przeplata się z zejściem.

Modele składane są świetne, gdy liczy się miejsce w plecaku. Po złożeniu często mieszczą się w bocznej kieszeni, ale część z nich ma ograniczony zakres regulacji. Na wymagający trekking z dużym obciążeniem wybrałbym raczej solidny model teleskopowy, nawet jeśli będzie kilkadziesiąt lub sto gramów cięższy.

Najmniej przekonują mnie tanie blokady skręcane, szczególnie w modelach używanych zimą. Mogą działać poprawnie, lecz ich dokręcanie w mrozie i rękawiczkach jest niewygodne, a niedokręcony segment potrafi nagle się zsunąć. Zewnętrzny zacisk jest łatwiejszy do kontroli, choć również trzeba sprawdzić go przed wejściem na szlak.

Aluminium czy karbon i na jakie detale patrzeć

Aluminium jest rozsądnym wyborem dla większości turystów. Taki kij zwykle lepiej znosi uderzenie o skałę, przypadkowe przygniecenie i mniej delikatne obchodzenie się podczas biwaku. Może się wygiąć, ale często daje szansę na dokończenie wycieczki.

Karbon wygrywa niską masą i dobrym tłumieniem drgań. Docenią go osoby, które dużo chodzą, liczą każdy gram albo uprawiają szybki trekking. Trzeba jednak pamiętać, że mocne punktowe uderzenie może doprowadzić do pęknięcia, dlatego nie traktowałbym karbonu jako automatycznie lepszego materiału.

Rękojeść i pasek

Najlepiej sprawdza się rękojeść z korka albo pianki EVA. Korek dobrze radzi sobie z potem, a pianka jest lekka i przyjemna przy długim marszu. Gumowe uchwyty zapewniają pewny chwyt, ale przy wielogodzinnym używaniu mogą powodować otarcia.

Doceniam też przedłużoną rękojeść z pianki. Na stromym trawersie można złapać kij niżej bez zmiany ustawienia segmentów. To prosty detal, który na nierównej trasie jest praktyczniejszy niż efektowne, ale mało użyteczne dodatki.

Pasek powinien podtrzymywać dłoń, a nie ją ściskać. Wkłada się rękę od dołu, tak aby po oparciu na pasku można było rozluźnić chwyt. Zbyt ciasna pętla ogranicza krążenie, natomiast zbyt luźna odbiera kontrolę nad kijem.

Przeczytaj również: Karimata, mata czy materac? Wybierz idealne spanie w namiocie

Groty, talerzyki i amortyzacja

Na kamieniste i leśne szlaki przydają się twarde groty z węglika spiekanego. Warto, aby były wymienne, bo nawet dobry grot po czasie się zużywa. Na asfalcie stosuję gumowe nakładki, które poprawiają przyczepność, chronią twardą nawierzchnię i ograniczają nieprzyjemne stukanie.

Małe talerzyki są przeznaczone na zwykły szlak, a większe ograniczają zapadanie się w śniegu lub miękkim podłożu. Nie zakładałbym dużych talerzyków na lato bez potrzeby, ponieważ łatwiej zahaczają o korzenie i kamienie. System amortyzacji może zwiększyć komfort, ale nie jest obowiązkowy. W trudnym terenie wolę sztywny, nieamortyzowany kij, który daje bardziej bezpośrednie czucie podłoża.

Jak chodzić z kijkami i czego nie robić

Najczęstszy błąd polega na trzymaniu kijów przed sobą jak poręczy. Prawidłowo powinny pracować naprzemiennie z nogami, a grot powinien lądować mniej więcej obok lub lekko za stopą. Wtedy ręce pomagają napędzać krok, zamiast tylko podpierać ciało.

Na zejściu nie opieram całego ciężaru na kijkach. Traktuję je jako wsparcie dla równowagi, a nie zamiennik hamulców. Schodzę krótszym krokiem, bez zbiegania, i pilnuję, aby kijki nie były ustawione zbyt daleko przed ciałem, bo wtedy łatwo stracić stabilność.

• Nie ustawiaj stałej długości na całą trasę, jeżeli teren mocno się zmienia.
• Nie zaciskaj dłoni na rękojeści przez wiele godzin. Korzystaj z paska.
• Nie używaj kijków na siłę na odcinkach wymagających wolnych rąk.
• Nie chowaj mokrych kijków bez wysuszenia, szczególnie gdy mają aluminiowe segmenty i stalowe elementy blokady.
• Sprawdź blokadę przed zejściem, bo właśnie wtedy nagłe skrócenie kija może być najbardziej niebezpieczne.

Po wycieczce rozsuwam segmenty, wycieram je z piasku i zostawiam do wyschnięcia. Nie smaruję mechanizmów przypadkowymi olejami, bo mogą zbierać kurz albo osłabić tarcie potrzebne do prawidłowego blokowania.

Jaki zestaw wybrać do konkretnego zastosowania

Przy pierwszym zakupie nie zaczynałbym od najlżejszego modelu z najwyższej półki. W polskich warunkach najrozsądniejszy jest zwykle aluminiowy zestaw teleskopowy za około 150-300 zł, z pewną blokadą, wygodną rękojeścią i wymiennymi grotami.

Marka ma znaczenie, ale nie przykryje źle dobranej długości ani niewygodnej rękojeści. Przed zakupem sprawdziłbym przede wszystkim zakres regulacji, sposób blokowania, dostępność części zamiennych i możliwość przypięcia kijków do plecaka. To właśnie te elementy decydują, czy sprzęt będzie pomocny po kilku godzinach marszu.

Wybór kijków warto zakończyć krótkim testem w domu

Przed wyjściem na szlak rozłóż kijki, ustaw je na płaskim podłożu i przejdź z nimi kilka minut po mieszkaniu lub chodniku. Sprawdź, czy łokcie pozostają swobodne, pasek nie uciska, a blokada nie przesuwa się pod naciskiem. Taki prosty test trwa chwilę, a potrafi uchronić przed otarciami i nerwowym regulowaniem sprzętu na pierwszym podejściu.

Moja praktyczna rekomendacja jest prosta. Do większości górskich wycieczek wybrałbym parę regulowanych kijków aluminiowych z zewnętrzną blokadą, wygodną rękojeścią i wymiennymi grotami. Karbon i konstrukcję składaną zostawiłbym osobom, które naprawdę wykorzystają niższą wagę i mały rozmiar transportowy, bo dla początkującego ważniejsza będzie trwałość oraz pewna praca na szlaku.